Alsof je door de geschiedenis wandelt

Je loopt ten noorden van de A7 bij Leek. Het landschap is rustig en open. Gras, sloten, een paar bomen. Niets dat meteen je aandacht opeist.

Tot je bij het ravijn van Boerakker komt.

Ravijn klinkt groots. In werkelijkheid is het een bescheiden stroomdal, een lichte glooiing in het land. Maar vergis je niet. Wat hier onder je voeten ligt, is een verhaal dat al heel lang geleden begon.

Ooit lag hier een dikke laag ijs. Heel Noord Nederland was bedekt. Dat ijs schoof langzaam over de grond en liet een zware kleilaag achter die we potklei noemen. Die klei zit hier nog steeds in de bodem en heeft het landschap gevormd zoals het nu is.

Later veranderde het klimaat. Het werd kouder, weer warmer, weer natter. De zee lag ooit veel verder naar het noorden dan nu. Wind blies zand over het land. Het landschap schoof en verschoof. Wat je hier ziet, is laag op laag op laag van die veranderingen.

En toen kwamen de eerste mensen.

Rendierjagers trokken hier in de zomer rond. Ze volgden de dieren en leefden van wat het land gaf. Ze maakten vuur, bewerkten vuursteen en trokken weer verder. Hun sporen zijn klein, maar ze zijn er. Haardkuilen, pijlpunten, krabbers. Tekens dat hier al mensen liepen lang voordat er dorpen of wegen waren.

Later bleven mensen hier wonen. Ze bouwden eenvoudige boerderijen, kapten stukken bos en begonnen met akkerbouw en vee. Het land werd langzaam in gebruik genomen. Dat oude bos leeft nog voort in plaatsnamen in de omgeving. Namen die eindigen op wold, wat bos betekent.

Op verschillende plekken in de buurt zijn voorwerpen gevonden uit die tijd. Bijlen, pijlpunten, grafheuvels. Het laat zien dat dit gebied geen lege vlakte was, maar een plek waar geleefd, gewerkt en begraven werd.

Daarna nam het water opnieuw de overhand. Het werd natter. Grote stukken land veranderden in veenmoeras. Oude sporen verdwenen onder dikke lagen grond. Het gebied werd moeilijk begaanbaar, stil en ruig.

En zelfs toen bleef het niet leeg.

Er leefden hier bevers. In de vorige eeuw zijn resten van hun nesten gevonden. Samengeperste takkenbossen, later overgroeid door veen. Ook botten zijn teruggevonden. Sindsdien kreeg het gebied de bijnaam de Bevervallei.

Als je hier nu staat, zie je misschien alleen een rustige laagte in het landschap. Maar onder je voeten liggen verhalen van ijs, zee, jagers, boeren en bevers.

Het ravijn van Boerakker is geen plek die zich opdringt. Het is een plek die je moet lezen. Stap voor stap.

En wie hier wandelt, loopt niet zomaar door het Westerkwartier. Je loopt door de geschiedenis.

---

Bron
Canon van Nederland, Het ravijn van Boerakker
https://www.canonvannederland.nl/nl/groningen/westerkwartier/het-ravijn-van-boerakker